برای گوگل فرقی نمی‌کند آدرس صفحه‌تان فارسی باشد یا انگلیسی. هر دو را می‌خواند، ایندکس می‌کند و رتبه می‌دهد؛ کلمه‌های داخل آدرس هم آن‌قدر سیگنال کوچکی هستند که نباید سر آن وسواس داشته باشید.
چیزی که فرق می‌کند تجربه‌ی آدم‌هاست. آدرس فارسی وقتی کپی می‌شود به یک رشته‌ی طولانی از حروف درصددار تبدیل می‌شود و در پیام‌رسان‌ها زشت و ناخوانا به نظر می‌رسد. آدرس انگلیسی کوتاه و تمیز می‌ماند.
برای جدا کردن کلمه‌ها هم همیشه خط تیره بگذارید، نه آندرلاین. گوگل کلمه‌هایی را که با آندرلاین به هم چسبیده‌اند یک کلمه‌ی بلند می‌بیند. فاصله هم در آدرس به %20 تبدیل می‌شود و باید جایش خط تیره بیاید.
اگر صفحه‌هایتان الان با آدرس فارسی یا آندرلاین رتبه دارند، فقط برای سئو عوضشان نکنید. این قاعده را برای صفحه‌های جدید رعایت کنید.
مطالب صفحه
URL فارسی یا انگلیسی؛ گوگل کدام را ترجیح می‌دهد؟
این سؤال را تقریباً هر کارفرمایی که سایت فارسی دارد از من پرسیده و جواب کوتاهش این است: گوگل ترجیحی ندارد. راهنمای رسمی گوگل درباره‌ی ساختار آدرس صریحاً می‌گوید از کلمه‌هایی در آدرس استفاده کنید که به زبان مخاطبتان است و برای زبان‌هایی مثل ژاپنی و عربی هم نمونه‌ی آدرس غیرلاتین آورده است.
جان مولر از تیم گوگل هم سال‌ها پیش گفته بود آدرس غیرانگلیسی برای سایت غیرانگلیسی کاملاً مشکلی ندارد. تنها شرطش این است که آدرس معتبر و یکتا باشد. از نگاه گوگل، نسخه‌ی انکودشده و نسخه‌ی خوانای یک آدرس فارسی دقیقاً یک صفحه‌اند.
کلمه‌ی کلیدی در آدرس چقدر وزن دارد؟
خیلی کم. گری ایلیس در مهر ۱۴۰۵ در برنامه‌ی ویدیویی گوگل گفت کلمه‌های داخل آدرس سیگنال بسیار کوچکی هستند. فقط وقتی به کار می‌آیند که گوگل هیچ چیز دیگری از صفحه نداشته باشد. وقتی محتوای صفحه را ببیند، کلمه‌های آدرس عملاً بی‌اهمیت می‌شوند.
پس اگر فکر می‌کنید با فارسی کردن آدرس رتبه‌تان برای عبارت فارسی بالا می‌رود، انتظار بی‌جایی دارید. تصمیم درباره‌ی زبان آدرس را باید بر اساس کاربر و راحتی مدیریت سایت گرفت، نه رتبه.
یک نکته‌ی فنی که معمولاً جا می‌افتد
گوگل در همان راهنما توصیه کرده حروف غیرلاتین در آدرس به‌صورت انکودشده نوشته شوند. وردپرس و بیشتر سیستم‌های مدیریت محتوا این کار را خودشان انجام می‌دهند. اما اگر آدرس را دستی در نقشه‌ی سایت، تگ کنونیکال یا ریدایرکت وارد می‌کنید، حواستان باشد همه‌جا یک شکل باشد.
مشکل واقعی URL فارسی: انکودینگ و اشتراک‌گذاری
آدرس فارسی در نوار مرورگر قشنگ و خوانا نمایش داده می‌شود. مشکل از لحظه‌ای شروع می‌شود که کسی آن را کپی کند.
هر حرف فارسی در آدرس به چند کاراکتر درصددار تبدیل می‌شود. مثلاً کلمه‌ی سه‌حرفی «سئو» بعد از کپی شدن تبدیل می‌شود به %D8%B3%D8%A6%D9%88. یک آدرس ده‌کلمه‌ای فارسی راحت به چند صد کاراکتر نامفهوم می‌رسد.
این طولانی شدن کجا دردسر درست می‌کند؟
اول در پیام‌رسان‌ها. وقتی لینک را در تلگرام، واتساپ یا ایمیل می‌فرستید، گیرنده یک رشته‌ی عجیب می‌بیند و خیلی‌ها به چنین لینکی اعتماد نمی‌کنند. نرخ کلیک لینک‌های اشتراکی همین‌جا پایین می‌آید.
دوم در ابزارها. بعضی ابزارهای گزارش‌گیری، فرم‌ها و سیستم‌های تبلیغاتی محدودیت طول آدرس دارند یا آدرس انکودشده را درست نمایش نمی‌دهند. خواندن گزارش‌های سرچ کنسول و آنالیتیکس هم با آدرس‌های درصددار سخت‌تر می‌شود.
سوم در لینک‌سازی. وقتی سایت دیگری بخواهد به شما لینک بدهد و آدرس را دستی تایپ یا ویرایش کند، احتمال خطا در آدرس فارسی بیشتر است و یک حرف اشتباه یعنی لینک شکسته.
دام «ی» و «ک» عربی
این یکی را چند بار در پروژه‌ها دیده‌ام. حروف «ی» و «ک» فارسی و عربی ظاهر یکسانی دارند ولی کد متفاوتی دارند. اگر یک بار آدرس با کیبورد عربی و یک بار با کیبورد فارسی وارد شود، از نظر مرورگر و گوگل دو آدرس متفاوت ساخته‌اید که یکی‌شان به صفحه‌ی خطا می‌رسد.
خط تیره یا آندرلاین در URL؛ جداکننده درست کدام است؟
جواب این سؤال سال‌هاست ثابت مانده: خط تیره. راهنمای گوگل صریحاً گفته برای جدا کردن کلمه‌ها در آدرس از خط تیره استفاده کنید، نه آندرلاین، چون خط تیره مرز کلمه را واضح نشان می‌دهد.
دلیل تاریخی‌اش هم جالب است. در زبان‌های برنامه‌نویسی آندرلاین معمولاً برای چسباندن کلمه‌ها به هم استفاده می‌شود، مثل نام متغیرها. موتورهای جستجو هم همین منطق را گرفتند.
گری ایلیس در همان برنامه‌ی مهر ۱۴۰۵ تأیید کرد که گوگل کلمه‌های جداشده با آندرلاین را یک کلمه‌ی بلند در نظر می‌گیرد. البته گفت گوگل گاهی خودش می‌تواند کلمه‌ها را تشخیص دهد، ولی چرا باید کار را به حدس گوگل بسپارید؟
| جداکننده | برداشت گوگل | توصیه |
|---|---|---|
| خط تیره (-) | کلمه‌های جدا | استفاده کنید |
| آندرلاین (_) | یک کلمه‌ی پیوسته | استفاده نکنید |
| فاصله | تبدیل به %20 | استفاده نکنید |
| بدون جداکننده | یک کلمه‌ی پیوسته | استفاده نکنید |
یک نکته‌ی دیگر هم کنار این جدول یادتان باشد. گوگل حروف بزرگ و کوچک را در آدرس متفاوت حساب می‌کند. پس در آدرس‌های انگلیسی همیشه از حروف کوچک استفاده کنید تا دو نسخه از یک صفحه ساخته نشود.
فاصله و نیم‌فاصله در URL فارسی
فاصله اصلاً جایی در آدرس ندارد. مرورگر آن را به %20 تبدیل می‌کند و آدرس هم زشت می‌شود و هم وسط پیام‌ها می‌شکند. وردپرس وقتی نامک را از روی عنوان می‌سازد فاصله‌ها را خودش به خط تیره تبدیل می‌کند، اما اگر نامک را دستی ویرایش می‌کنید این را چک کنید.
نیم‌فاصله دردسر مخصوص سایت‌های فارسی است
نیم‌فاصله یک کاراکتر نامرئی است که در آدرس انکود می‌شود و چند کاراکتر درصددار دیگر به آدرس اضافه می‌کند. بدتر از آن، کاربری که آدرس را تایپ می‌کند معمولاً نیم‌فاصله نمی‌گذارد و به آدرس دیگری می‌رسد.
اگر آدرس فارسی انتخاب کرده‌اید، قبل از انتشار نامک را نگاه کنید و نیم‌فاصله‌ها را با خط تیره عوض کنید یا کلمه را بدون آن بنویسید. «تولید-محتوا» بهتر از «تولید‌محتوا» با نیم‌فاصله است.
انتخاب زبان URL برای صفحات خدماتی و مقاله‌ها
ما در محتوا لوکس از هر دو استفاده کرده‌ایم و این تجربه برای تصمیم‌گیری کمک می‌کند. آدرس صفحه‌های خدماتی‌مان فارسی است و آدرس مقاله‌های بلاگ انگلیسی.
منطقش این بود که صفحه‌های خدماتی کم‌تعداد و پایدارند، کمتر در پیام‌رسان‌ها دست‌به‌دست می‌شوند و آدرس فارسی‌شان برای کاربری که در نتایج جستجو می‌بیند خواناتر است. مقاله‌ها زیادند، مدام لینک داده و اشتراک گذاشته می‌شوند و آدرس کوتاه انگلیسی مدیریتشان را ساده‌تر می‌کند.
اگر قرار است یک قاعده برای کل سایت بگذارید
برای بیشتر سایت‌های فارسی، آدرس انگلیسی کوتاه انتخاب امن‌تری است. آدرس انگلیسی اشتراک‌گذاری راحت‌تری دارد، در ابزارها بی‌دردسرتر است و مشکل «ی» و «ک» و نیم‌فاصله را ندارد.
اگر مخاطبتان بیشتر از نتایج گوگل می‌آید و کمتر لینک را جایی می‌فرستد، آدرس فارسی هم هیچ ضرری به رتبه نمی‌زند. مهم این است که یک قاعده انتخاب کنید و در کل سایت ثابت نگهش دارید.
آدرس انگلیسی را چطور بنویسیم؟
ترجمه‌ی کوتاه و معنادار عنوان را بنویسید، نه فینگلیش. «persian-or-english-url» برای کاربر و ابزارها قابل فهم‌تر از «url-farsi-ya-englisi» است. سه تا پنج کلمه معمولاً کافی است و حروف اضافه را هم می‌توانید حذف کنید.
برای قواعد کلی‌تر ساخت آدرس، مثل عمق پوشه‌ها و پارامترها، ساختار URL سئو پسند را هم ببینید.
تغییر URL صفحات قدیمی؛ لازم است یا نه؟
اگر صفحه‌هایتان با آدرس فارسی یا آندرلاین‌دار ایندکس شده‌اند و رتبه دارند، صرفاً برای سئو تغییرشان ندهید. سودی که از عوض کردن زبان یا جداکننده‌ی آدرس می‌برید آن‌قدر کوچک است که ریسک تغییر را توجیه نمی‌کند.
هر تغییر آدرس یعنی ریدایرکت، به‌روزرسانی لینک‌های داخلی، نقشه‌ی سایت و کنونیکال، و چند هفته صبر تا گوگل آدرس جدید را جایگزین کند. در این فاصله نوسان رتبه کاملاً طبیعی است.
چه زمانی تغییر آدرس منطقی است؟
وقتی آدرس واقعاً مشکل‌ساز است. مثلاً فاصله یا کاراکتر خاص دارد و لینک‌ها مدام می‌شکنند، آدرس به شکل «?p=123» است و هیچ کلمه‌ای ندارد، یا دارید کل ساختار سایت را بازطراحی می‌کنید و تغییر آدرس بخشی از یک مهاجرت برنامه‌ریزی‌شده است.
در این حالت‌ها حتماً ریدایرکت ۳۰۱ یک‌به‌یک از آدرس قدیمی به جدید بگذارید و لینک‌های داخلی را هم مستقیم به آدرس جدید عوض کنید تا زنجیره‌ی ریدایرکت درست نشود. بعد از تغییر، گزارش صفحات در سرچ کنسول را چند هفته زیر نظر بگیرید.
منابع
- راهنمای گوگل درباره‌ی ساختار آدرس صفحات
- نظر جان مولر درباره‌ی آدرس‌های غیرانگلیسی
- صحبت‌های گری ایلیس درباره‌ی کلمه‌ی کلیدی و خط تیره در آدرس
