ارور 404 یعنی سرور سایت به مرورگر (یا ربات گوگل) می‌گه «صفحه‌ای با این آدرس پیدا نشد». خود سایت سالمه و بالاست، فقط اون آدرس مشخص چیزی برای نشون دادن نداره؛ یا صفحه پاک شده، یا آدرسش عوض شده، یا لینکی که روش کلیک کردی از اول اشتباه بوده.
خبر خوب اینه که طبق مستندات رسمی گوگل، خطای 404 به‌تنهایی به رتبه بقیه صفحه‌های سایتت آسیبی نمی‌زنه. ولی اگه صفحه‌ای که 404 شده بک‌لینک یا ترافیک داشته، با ول کردنش ارزشش رو از دست می‌دی و کاربر هم دست خالی برمی‌گرده.
پس رفع ارور 404 همیشه به معنی «ریدایرکت کردن همه‌چیز» نیست. توی این مقاله با هم می‌بینیم ارور 404 دقیقاً چیه، چطور توی سرچ کنسول پیداش کنی و برای هر مورد چه تصمیمی بگیری: ریدایرکت 301، کد 410 یا ول کردن.
مطالب صفحه
ارور 404 چیست و چرا پیش می‌آید؟
هر بار که مرورگر یه صفحه رو درخواست می‌کنه، سرور همراه جوابش یه «کد وضعیت HTTP» هم می‌فرسته. کد 200 یعنی همه‌چیز مرتبه، کدهای 3xx یعنی صفحه جابه‌جا شده و کد 404 یعنی «Not Found»، یا همون صفحه پیدا نشد. خطای 404 جزو خانواده خطاهای 4xx حساب می‌شه؛ یعنی مشکل از سمت درخواسته، نه از خراب بودن سرور.
رایج‌ترین دلیل‌های ارور 404
- صفحه یا محصول پاک شده و هیچ جایگزینی براش تعیین نشده.
- نامک (slug) یا ساختار آدرس صفحه عوض شده، ولی کسی آدرس قبلی رو به آدرس جدید ریدایرکت نکرده.
- یه لینک داخلی یا خارجی با غلط تایپی ساخته شده.
- سایت جابه‌جا شده (مثلاً دامنه عوض شده یا قالب رو مهاجرت دادی) و یه سری از آدرس‌ها جا موندن.
وقتی یه لینک توی سایتت به همچین آدرسی اشاره می‌کنه، در واقع با یه لینک خراب طرفی. اگه می‌خوای این بخش رو عمیق‌تر بشناسی، مقاله لینک شکسته چیست رو بخون.
404 با Soft 404 فرق داره
گاهی صفحه ظاهراً خطا نشون می‌ده (مثلاً «محصولی یافت نشد» یا یه صفحه خالی)، ولی سرور کد 200 برمی‌گردونه. گوگل به این حالت می‌گه Soft 404. مشکلش اینه که به گوگل و کاربر پیام ضد و نقیض می‌ده. راهنمای گوگل صاف و پوست‌کنده می‌گه برای صفحه‌ای که وجود نداره کد 200 برنگردون و همه آدرس‌های ازبین‌رفته رو هم به صفحه اصلی ریدایرکت نکن، چون این کار هم Soft 404 حساب می‌شه.
آیا ارور 404 به سئو ضرر می‌زند؟
جواب کوتاه: به‌طور مستقیم، نه. گوگل توی مطلب «Do 404s hurt my site?» و راهنمای پشتیبانی سرچ کنسول توضیح داده که 404 بودن یه تعداد از آدرس‌ها خودبه‌خود توی نتایج جستجو علیه تو حساب نمی‌شه و روی عملکرد بقیه آدرس‌های سایت اثری نداره. وب ذاتاً پر از صفحه‌هاییه که پاک یا جابه‌جا می‌شن و گوگل اینو خوب می‌دونه.
گوگل همچنین می‌گه آدرسی که کد 4xx برگردونه ایندکس نمی‌شه؛ اگه قبلاً ایندکس شده باشه، کم‌کم از نتایج حذف می‌شه و دفعات خزشش هم آروم‌آروم پایین میاد.
پس کجا ضرر می‌کنیم؟
ضرر واقعی غیرمستقیمه و از سه جا میاد:
- از دست رفتن بک‌لینک‌ها: اگه سایت‌های دیگه به صفحه‌ای لینک داده باشن که الان 404 هست، ارزش اون بک لینک‌ها دیگه به هیچ صفحه زنده‌ای از سایتت نمی‌رسه.
- از دست رفتن ترافیک و رتبه همون صفحه: صفحه‌ای که ورودی گوگل داشت، بعد از 404 شدن از نتایج حذف می‌شه.
- تجربه بد کاربر: کاربری که با یه صفحه خطای خشک و خالی روبه‌رو بشه، معمولاً بی‌خیال می‌شه و سایت رو می‌بنده.
تازه اگه لینک‌های داخلی خودت به صفحه‌های 404 اشاره کنن، مسیر حرکت کاربر و ربات توی سایت قطع می‌شه. درست کردن این لینک‌ها بخشی از یه لینک سازی داخلی سالمه.
پیدا کردن ارور 404 در سرچ کنسول
ساده‌ترین منبع رایگان برای دیدن خطاهای 404 از نگاه گوگل، خود گوگل سرچ کنسوله.
مسیر گزارش
- وارد سرچ کنسول شو و از منوی سمت چپ برو به بخش Indexing و بعد Pages.
- توی جدول دلیل‌های ایندکس نشدن، روی ردیف Not found (404) کلیک کن تا فهرست آدرس‌ها رو ببینی.
- ردیف Soft 404 رو هم جدا چک کن؛ اینا صفحه‌هایی هستن که گوگل فکر می‌کنه خطا یا خالی‌ان، با اینکه کد 200 دارن.
- با ابزار URL Inspection می‌تونی هر آدرس رو جدا بررسی کنی و ببینی گوگل از کجا بهش رسیده.
اگه با بقیه خطاهای این گزارش هم سروکار داری، راهنمای خطاهای گوگل سرچ کنسول رو ببین.
همه 404ها نیاز به کار ندارن
خود گوگل می‌گه آدرس‌هایی که هیچ‌وقت توی سایتت وجود نداشتن (مثلاً آدرس‌های غلط‌تایپی که از یه جای دیگه پیدا شدن) رو می‌تونی نادیده بگیری، مگه اینکه یه غلط املایی رایج باشه. ولی حواست باشه: اگه آدرس 404 توی نقشه سایت (sitemap) ثبت شده، حتماً یا نقشه سایت رو درست کن یا خود آدرس رو. طبق همین راهنما، 404هایی که عمداً گذاشتی معمولاً حدود یه ماه بعد از گزارش حذف می‌شن.
کنار سرچ کنسول، ابزارهای خزش مثل Screaming Frog یا گزارش بک‌لینک‌های شکسته توی ابزارهای سئو کمکت می‌کنن ببینی کدوم آدرس 404 لینک ورودی داره. این همون اطلاعاتیه که توی قدم بعد برای تصمیم‌گیری لازم داری.
ریدایرکت یا رها کردن؟ راهنمای تصمیم‌گیری برای هر ارور 404
اینجا قلب ماجراست. به‌جای اینکه همه 404ها رو چشم‌بسته به صفحه اصلی ریدایرکت کنی، برای هر آدرس سه تا سؤال از خودت بپرس:
- این آدرس بک‌لینک یا ترافیک (از گوگل یا جای دیگه) داشته؟
- صفحه‌ای با همون موضوع و نیاز کاربر توی سایت داری؟
- محتوا رو عمداً و برای همیشه پاک کردی؟
| وضعیت آدرس 404 | جایگزین مرتبط داری؟ | چی کار کنی؟ |
|---|---|---|
| آدرس عوض شده یا محتوا جابه‌جا شده | آره | ریدایرکت 301 به آدرس جدید |
| بک‌لینک یا ترافیک داره، محتوا پاک شده | آره، یه صفحه نزدیک به همون موضوع | ریدایرکت 301 به مرتبط‌ترین صفحه (نه صفحه اصلی) |
| بک‌لینک یا ترافیک داره، محتوا پاک شده | نه | اگه ارزشش رو داره صفحه رو دوباره بساز؛ وگرنه 404 یا 410 |
| نه بک‌لینک داره نه ترافیک، عمداً پاک شده | نه | 410 بذار یا همون 404 رو نگه دار |
| آدرسی که هیچ‌وقت وجود نداشته (غلط تایپی) | — | ولش کن؛ اگه غلط رایجیه، 301 به آدرس درست |
| لینک داخلی سایت به آدرس 404 اشاره می‌کنه | — | خود لینک رو توی محتوا درست کن |
410 یا 404؛ کدوم بهتره؟
کد 410 یعنی «Gone»؛ یعنی صفحه عمداً و برای همیشه پاک شده. شاید فکر کنی 410 پیام قوی‌تری به گوگل می‌ده، ولی طبق مستندات گوگل، 410 درست مثل 404 در نظر گرفته می‌شه و هر دوشون آدرس رو از ایندکس بیرون می‌برن. پس اگه تنظیم 410 برات دردسر داره، همون 404 کاملاً قابل قبوله.
نمونه کد توی فایل htaccess
اگه سایتت روی سرور Apache هست، می‌تونی با دستورهای زیر یه ریدایرکت 301 یا کد 410 بسازی:
Redirect 301 /old-page/ https://example.com/new-page/
Redirect gone /removed-page/توی وردپرس هم افزونه‌هایی مثل Redirection یا بخش ریدایرکت افزونه‌های سئو همین کار رو بدون دست زدن به فایل‌های سرور انجام می‌دن. اگه سایتت وردپرسیه و می‌خوای این تنظیمات اصولی انجام بشه، صفحه سئو سایت وردپرس رو ببین.
چند تا اشتباه رایج توی رفع ارور 404
- ریدایرکت دسته‌جمعی همه 404ها به صفحه اصلی؛ گوگل اینو Soft 404 حساب می‌کنه و کاربر هم گیج می‌شه.
- بستن آدرس‌های 404 با robots.txt؛ گوگل توصیه می‌کنه این کار رو نکنی.
- ساختن محتوای الکی و ساختگی فقط برای اینکه آدرس خطا نده.
- ساختن زنجیره ریدایرکت (A به B، B به C)؛ همیشه مستقیم به مقصد نهایی ریدایرکت کن.
صفحه 404 کاربرپسند بسازید
هر چقدر هم حواست جمع باشه، باز هم یه عده کاربر با آدرس اشتباه سر از سایتت درمیارن. یه صفحه 404 خوب می‌تونه همین کاربر رو نگه داره. گوگل هم توصیه کرده صفحه 404 رو جوری بسازی که به کاربر کمک کنه چیزی رو که دنبالش بود پیدا کنه.
یه صفحه 404 خوب چه چیزهایی داره؟
- یه پیام ساده و دوستانه که بگه صفحه پیدا نشد، بدون اصطلاحات فنی.
- کادر جستجوی سایت.
- لینک به صفحه اصلی، دسته‌بندی‌های مهم یا پربازدیدترین مقاله‌ها و محصولات.
- همون طراحی، منو و فوتر بقیه سایت، که کاربر حس نکنه از سایت پرت شده بیرون.
- یه راه برای تماس یا گزارش لینک خراب.
کد وضعیت رو یادت نره
نکته فنی مهم اینه که صفحه 404 سفارشیت باید واقعاً کد 404 برگردونه، نه 200. گوگل صریحاً گفته می‌تونی هر محتوایی که دوست داری نشون بدی و همزمان کد 404 بفرستی. با ابزار URL Inspection توی سرچ کنسول یا افزونه‌های مرورگر که کد وضعیت رو نشون می‌دن، اینو چک کن.
یه نمونه فرضی از صفحه 404 خوب
فرض کن یه فروشگاه اینترنتی لوازم ورزشی داری و یه کاربر روی لینک قدیمی یه کفش رانینگ کلیک کرده که دیگه موجود نیست. به‌جای یه صفحه سفید با نوشته Not Found، چیزی که می‌بینه اینجوریه: بالای صفحه همون لوگو و منوی همیشگی سایته؛ وسط صفحه یه تیتر کوتاه مثل «ای وای، این صفحه رو پیدا نکردیم!» و زیرش یه جمله که می‌گه «شاید آدرسش عوض شده یا این محصول دیگه موجود نیست». درست زیرش یه کادر جستجو هست که کاربر می‌تونه «کفش رانینگ» رو توش تایپ کنه. پایین‌تر سه تا دکمه داره: «برگشت به صفحه اصلی»، «کفش‌های ورزشی» و «پرفروش‌ترین‌ها». آخر صفحه هم یه خط کوچیک هست که می‌گه «اگه فکر می‌کنی این لینک خرابه، بهمون خبر بده» و کاربر رو به فرم تماس می‌بره. و البته سرور برای همین صفحه کد 404 می‌فرسته، نه 200. اینجوری کاربر به‌جای بستن تب، به احتمال زیاد یه کلیک دیگه توی سایتت می‌زنه.
اگه تعداد 404های سایتت زیاده یا بعد از مهاجرت سایت با افت ورودی روبه‌رو شدی، راستش بررسی دقیق آدرس‌ها، بک‌لینک‌ها و ریدایرکت‌ها کار یه متخصصه. تیم ما توی خدمات سئو تکنیکال دقیقاً همین کار رو انجام می‌ده و این بخش، پایه هر پروژه خدمات سئو سایت هم هست. برای آشنایی بیشتر با این حوزه هم می‌تونی مقاله سئو تکنیکال چیست رو بخونی.
سوالات متداول
خطای 404 رو چطور رفع کنیم؟
اول توی سرچ کنسول (بخش Indexing و Pages، ردیف Not found (404)) فهرست آدرس‌ها رو دربیار. بعد برای هر آدرس تصمیم بگیر: اگه محتوا جابه‌جا شده یا صفحه مرتبطی داری، با ریدایرکت 301 کاربر رو بفرست اونجا. اگه محتوا عمداً پاک شده و جایگزینی نداره، همون 404 یا 410 رو نگه دار. اگه لینک داخلی خودت خرابه، لینک رو توی محتوا درست کن. آدرس‌هایی که هیچ‌وقت وجود نداشتن رو هم می‌تونی نادیده بگیری.
باید همه صفحه‌های 404 رو به صفحه اصلی ریدایرکت کنم؟
نه. گوگل این کار رو توصیه نمی‌کنه و معمولاً همچین ریدایرکتی رو Soft 404 تشخیص می‌ده. فقط به صفحه‌ای ریدایرکت کن که واقعاً جایگزین محتوای قبلی باشه.
منابع
- Do 404s hurt my site? – Google Search Central Blog
- 404 (Page Not Found) errors – Search Console Help
- How HTTP status codes, and network and DNS errors affect Google Search
