اگه میخوای بدونی چطور سایتت توی AI Overviews گوگل دیده بشه، جوابش خیلی سادهتر از چیزیه که فکرش رو میکنی: باید همزمان توی رتبهبندی ارگانیک قوی باشی، محتوات رو بر اساس اصول الگوریتم E-E-A-T و بهصورت جامع بنویسی، برای کوئریهای اطلاعاتی و کمرقابت بهینه کنی، و اعتبار برندت رو توی منابع پراستنادی مثل ویکیپدیا، یوتیوب و لینکدین بالا ببری.
هیچ ترفند مخفی یا میانبر جادویی وجود نداره؛ گوگل همون معیارهایی که برای رتبهبندی سنتی استفاده میکنه رو با کمی تغییر برای تولید پاسخهای هوش مصنوعی هم به کار میگیره.
من توی این مقاله قراره از صفر تا صد این موضوع رو باهات مرور کنم، از مکانیزم دقیق کار AI Overviews گرفته تا فاکتورهای رتبهبندی و یه چکلیست عملی که میتونی همین امروز شروع کنی به اجراش.
با ظهور AI Overviews خیلی از فعالان حوزه سئو موندن که حالا چطور باید سایتشون رو توی این نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی نشون بدن. با توجه به اینکه AI Overviews تا حدود ۲۵ درصد از جستوجوها رو پوشش میده، دیگه وقتشه که یاد بگیریم چطور از این فیچر جدید و قدرتمند به نفع خودمون استفاده کنیم.
مطالب صفحه
AI Overviews گوگل دقیقاً چطور کار میکنه؟
AI Overviews توسط جمینای، مدل زبانی بزرگ گوگل، تولید میشه و اطلاعاتش رو از سایتهای ایندکسشده و منابع دیگهای مثل گراف دانش جمع میکنه.
به زبون ساده، گوگل از پردازش زبان طبیعی یا NLP استفاده میکنه تا کوئری جستوجو و نیت کاربر رو بفهمه. بعدش توی ایندکسش دنبال اطلاعات مرتبط میگرده و جمینای یه خلاصه تولیدشده از پاسخهای مفید ارائه میده، طوری که کاربر لازم نباشه حتماً وارد چند تا سایت مختلف بشه تا جوابش رو پیدا کنه.
بذار یهکم عمیقتر بریم توی جزئیات.
فرآیند تولید AI Overviews به چه شکلیه؟
AI Overviews زمانی نمایش داده میشه که گوگل تشخیص بده این نوع پاسخ میتونه نیاز اطلاعاتی کاربر رو بهتر برطرف کنه. اما نحوه نمایش و شکلگیریش یهکم با بقیه فیچرهای صفحه نتایج جستوجو یا SERP فرق داره.
مراحلی که گوگل طی میکنه معمولاً اینطوریه:
۱. فهم کوئری
قبل از اینکه گوگل تصمیم بگیره کدوم فیچرهای SERP رو نمایش بده، اول باید بفهمه کاربر دقیقاً دنبال چیه. کوئری رو با NLP تجزیه میکنه، موجودیت یا entityهای داخل اون رو شناسایی میکنه و بخشهایی از الگوریتم مثل RankBrain رو درگیر میکنه تا نیت واقعی کاربر از جستوجو رو بفهمه.
۲. انتخاب منبع
وقتی گوگل فهمید دنبال چی باید بگرده، سراغ صفحات معتبر وب، ویدیوها و محتوای مرتبط دیگه میره. ممکنه از منابع داده دیگهای هم استفاده کنه، مثل Knowledge Graph که یه پایگاه داده بزرگ از حقایق و روابط بین موجودیتهاست که از منابع عمومی و خصوصی جمعآوری شده، یا Shopping Graph که دادههای محصولات فروشندگان رو در بر میگیره.
۳. تریگر شدن
بعد از اون، گوگل تصمیم میگیره چطور اطلاعات رو نمایش بده و نتایج رو رتبهبندی کنه. AI Overviews زمانی فعال میشه که الگوریتم تشخیص بده یه پاسخ تولیدشده با هوش مصنوعی میتونه مفیدتر از نتایج سنتی باشه. این معمولاً توی جستوجوهای پیچیده یا چندمرحلهای اتفاق میافته.
از نظر تاریخی، AI Overviews بیشتر توی جستوجوهای اطلاعاتی فعال میشده، اما با گذشت زمان توی جستوجوهای تجاری، تراکنشی و حتی ناوبری هم بیشتر و بیشتر ظاهر شده.
۴. سنتز اطلاعات
وقتی AI Overview فعال بشه، جمینای از منابع جمعآوریشده استفاده میکنه تا یه خلاصه درباره موضوع کوئری تولید کنه. به خاطر درک گوگل از نیت کاربر و روابط بین موجودیتها، مدل هوش مصنوعی میتونه پاسخهایی بسازه که اطلاعات بیشتری نسبت به featured snippetهای تکپاسخی یا حتی صفحات وب تخصصی درباره یه موضوع خاص ارائه بدن.
جمینای همچنین میتونه از passage indexing استفاده کنه تا بخشهای خاصی از یه سایت رو داخل پاسخ AI Overview بگنجونه؛ این کار باعث میشه محتوا از نظر بافت و context مرتبطتر با کوئری باشه.
۵. استناد و لینکدهی
متن تولیدشده شامل استناد به همراه لینک به منبع یا منابع اصلی هست که توی تولید هر بخش از AI Overview استفاده شده. این المانها به کاربر اجازه میده که برای جزئیات بیشتر توی یه بخش خاص عمیقتر بشه، و در عین حال یه راه هم برای تولیدکنندههای محتوا فراهم میکنه تا کاربرها رو به سایت خودشون هدایت کنن.
بذار یه مثال ساده از این فرآیند برات بزنم: فرض کن کاربری کوئری «چطور کارتهای پوکمون رو گرید کنیم» رو جستوجو میکنه. گوگل با NLP موجودیتهایی مثل «کارت پوکمون» بهعنوان شیء، «گرید کردن» بهعنوان یک مفهوم یا فعالیت، و «چطور» بهعنوان یه فرآیند مرحلهبهمرحله رو شناسایی میکنه، و نیت کاربر رو هم بهعنوان یه راهنمای اطلاعاتی تشخیص میده. بعدش توی ایندکسش دنبال صفحات وب، ویدیوها و محتوای مرتبط با موضوع کوئری میگرده، و همینطور اطلاعاتی درباره موضوعات نزدیک، مثل وجود شرکتهای گریدینگ حرفهای و فاکتورهایی که توی گرید کردن یه کارت کالکشنال دخیله. چون یه پاسخ آموزشی به چیزی بیشتر از اطلاعات ساده و فکتی نیاز داره، گوگل جمینای رو برای دادن یه پاسخ کاملتر درگیر میکنه. جمینای اطلاعات جمعآوریشده از منابع مختلف رو خلاصه میکنه و یه پاراگراف توضیحدهنده درباره اینکه گرید کردن کارتهای پوکمون چیه، به همراه یه فرآیند پنجمرحلهای درباره نحوه گرید گرفتن کارتها تولید میکنه. در نهایت، توی سراسر AI Overview، آیکونهای لینک به یه لیست از منابع دسترسی میدن که به کاربرها اجازه میده اگه خواستن جزئیات بیشتری درباره یه بخش خاص از فرآیند گرید کردن بدونن، به منبع اصلی سر بزنن.
آیا اگه توی نتایج ارگانیک رتبه بگیریم، توی AI Overview هم میتونیم دیده بشیم؟
بله، کاملاً امکانپذیره که همزمان هم توی نتایج ارگانیک و هم توی AI Overview رتبه بگیری.
گوگل قبل از اینکه محتوا رو رتبهبندی کنه یا توی فیچرهای مختلف سرپ استفاده کنه، منابعش رو از ایندکس خودش میکشه بیرون. الگوریتم گوگل توی همین مرحله، کارهای دیگهای مثل ارزیابی کیفیت محتوا، ارتباط اون با کوئری و میزان اعتمادپذیریش رو هم انجام میده.
این یعنی منابعی که گوگل استفاده میکنه، میتونن همزمان توی چند جای مختلف صفحه نتایج ظاهر بشن؛ مثلاً توی لیستینگهای ارگانیک معمولی، نال پنلهای دانش، بخش People Also Ask یا PAA و بقیه فیچرها.
من میخوام مثال «چطور کارتهای پوکمون رو گرید کنیم» رو دوباره بزنم. یکی از منابعی که توی AI Overview این کوئری استناد شده، سایت Professional Sports Authenticator یا PSA هست. اگه بعد از AI Overview، اسکرول کنی پایینتر به نتایج جستوجوی سنتی، میبینی که همین سایت PSA هم توی صفحه اول نتایج رتبه داره.
این کاملاً منطقیه، چون هم AI Overviews و هم لیستینگهای سنتی معمولاً از منابع باکیفیت استفاده میکنن. داشتن درصد بالایی از استنادها از بین نتایج برتر یه اتفاق کاملاً طبیعیه.
از طرف دیگه، منطقیه که بخشی از اطلاعات یه AI Overview از منابعی بیاد که رتبه پایینتری دارن یا حتی اصلاً رتبهای ندارن. چون هرچند این منابع ممکنه ارتباط مستقیم کمتری با موضوع اصلی کوئری داشته باشن، اما میتونن با یه موضوع یا موجودیت نزدیک که توی AI Overview بهش اشاره شده، ارتباط بیشتری داشته باشن. همین موضوع باعث میشه که اون منبع برای اون بخش خاص از پاسخ، انتخاب خوبی به حساب بیاد. به این پدیده «query fan-out» یا «انشعاب کوئری» میگن که من چند خط پایینتر بیشتر دربارهش توضیح میدم.
در نهایت، گرفتن رتبه اول توی نتایج ارگانیک سنتی، تضمینی برای دیده شدن توی AI Overview نیست. اما بهطور کلی، رتبه بالاتر گرفتن باعث افزایش شانس استناد شدن میشه. طبق یه مطالعه از ریچ سنگر و آثوریتاس، لینکهایی که توی رتبه اول قرار داشتن، ۵۳ درصد شانس ظاهر شدن توی AI Overviews رو داشتن، در حالی که این عدد برای رتبه دهم به ۳۶.۹ درصد افت میکرد.
عوامل موثر در رتبهبندی محتوا برای دیده شدن در AI Overviews
بهطور کلی، مهمترین فاکتورهای رتبهبندی برای AI Overviews همون فاکتورهاییه که برای رتبهبندی سنتی سئو استفاده میشن. مهمترین این فاکتورها اینا هستن:
- رعایت اصول پایه سئو
- رتبهگیری خوب توی نتایج ارگانیک
- ساختن اعتبار برند
- گرفتن اشاره و منشن توی منابع پراستناد
- تمرکز روی تریگرهای AI Overview
- تولید محتوای قابلاعتماد
خیلی از این جزئیات برای متخصصهای باتجربه سئو آشنا به نظر میرسه. اما اگه میخوای دیدهشدن و ترافیک ارگانیکت از نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی رو افزایش بدی، احتمالاً باید یهسری تنظیمات کوچیک توی نحوه اجرای این فاکتورها انجام بدی.
بذار یه نگاه دقیقتر به هر کدوم بندازیم.
رعایت اصول پایه سئو
بهترین راه برای آماده کردن محتوا برای AI Overviews، پیروی از اصول سئویی هست که سالهاست جواب داده و اثبات شده.
AI Overviews یه روش جدید برای ارائه اطلاعات به کاربران جستوجوگره. اما با اینکه شکل نمایششون با بقیه فیچرهای SERP فرق داره، اصول کلی نحوه خزیدن، ایندکس کردن و ارزیابی محتوا توسط گوگل تغییر نکرده.
خود گوگل هم توصیه میکنه که برای دیده شدن توی نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی، از همون چیزهایی شروع کنی که برای کل بهینهسازی جستوجو کاربرد داره:
- الزامات فنی سئو گوگل رو رعایت کن، مثل اجازه دادن به Googlebot برای خزیدن روی سایت و مطمئن شدن از نبود خطاهای ایندکس یا وضعیت HTTP
- همه سیاستهای محتوایی جستوجوی گوگل رو رعایت کن، از جمله دوری از محتوای کممحتوا، اسپم، مخرب، خطرناک یا آزاردهنده
- روی ساخت محتوای مفید و کاربرمحور تمرکز کن که مبتنی بر تجربه، تخصص، اعتبار و اعتماد یا همون E-E-A-T باشه
بعضی از متخصصهای سئو حدس میزنن که استفاده از دادههای ساختاریافته (اسکیما) یا structured data میتونه شانس دیده شدن توی AI Overviews رو بالا ببره. استدلالشون اینطوریه:
گوگل قبلاً گفته که دادههای ساختاریافته کمکش میکنه اطلاعات مربوط به موجودیتها، مثل کتابها، آدمها، شرکتها و چیزهای مرتبط با محتوا رو جمع کنه. از طرفی، جمینای خیلی به اطلاعات روابط بین موجودیتها متکیه تا AI Overviews رو تولید کنه. پس هرچقدر بیشتر بتونی به گوگل کمک کنی موجودیتها و موضوعات مرتبط با صفحهت رو از طریق دادههای ساختاریافته بفهمه، احتمال بیشتری هست که محتوات توی نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی ظاهر بشه.
این استدلال کاملاً منطقیه. اما تا الان گوگل رسماً تأیید نکرده که دادههای ساختاریافته احتمال ظاهر شدن توی AI Overviews رو افزایش میده.
با این حال، شرکت گوگل توی دوران جستوجوی هوش مصنوعی، همچنان روی اهمیت دادههای ساختاریافته تأکید کرده. توی کنفرانس Google Search Central Live که در آوریل ۲۰۲۵ برگزار شد، جان مولر یه اسلاید نشون داد که مردم رو به استفاده از structured data تشویق میکرد.
استفاده از دادههای ساختاریافته با اسکیما مارکآپ، یکی از اصول پایه سئوست. پس حتی اگه دقیقاً به AI Overviews کمک نکنه، بازم میتونه دیده شدنت رو توی بقیه نتایج بدون کلیک یا zero-click بهبود بده و روی نرخ کلیک هم تأثیر مثبت بذاره.
رتبهگیری خوب توی نتایج ارگانیک
رتبهگیری توی ۱۰ نتیجه برتر جستوجو، ارتباط مستقیمی با استناد شدن توی AI Overviews داره. به همین شکل، هرچی رتبه محتوات توی بین اون ۱۰ نتیجه بالاتر باشه، احتمال بیشتری هست که بهعنوان منبع برای نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی انتخاب بشه.
این ارتباط بین رتبهگیری توی ۱۰ نتیجه برتر و دیده شدن توی خلاصههای هوش مصنوعی، کاملاً مستند و اثباتشدهست. مطالعاتی از ریچ سنگر و آثوریتاس و همچنین از Optimizely نشون دادن که چیزی بین ۴۰ تا ۷۶ درصد از استنادهای داخل AI Overviews، توی ۱۰ نتیجه برتر جستوجو هم دیده میشن.
هرچند این درصدها با گذشت زمان تغییر میکنن، اما واقعیت اینه که محتوای باکیفیت، هم برای گرفتن رتبههای برتر ارگانیک و هم برای انتخاب شدن بهعنوان منبع هوش مصنوعی، مناسبترین گزینهست.
یه مطالعه دیگه از Writesonic هم نشون داده که صفحاتی که توی رتبه اول قرار میگیرن، شانس بیشتری برای دیده شدن بهعنوان استناد دارن نسبت به نتایجی که پایینتر توی صفحه اول قرار دارن.
نکته جالب اینه که AI Overviews انگار دقیقاً همون جایی ظاهر میشن که قبلاً featured snippetها نمایش داده میشدن. با افزایش تعداد AI Overviews بعد از رولاوت اولیهشون، تعداد featured snippetها برای همون جستوجوها بهطرز چشمگیری کاهش پیدا کرد، طبق تحقیقی که گلن گیب انجام داده.
این حرف به این معنا نیست که featured snippet و AI Overview یه چیز هستن، چون قطعاً اینطور نیست. featured snippet یه پاسخ سریع با نقلقول از یک منبع تکی میده، اما AI Overview یه خلاصه سنتزشده و گستردهتر از یه موضوع رو با استفاده از چند منبع مختلف ارائه میکنه.
اما دقیقاً مثل featured snippet، AI Overview هم میتونه توی جایگاه صفر و بالای صفحه نتایج ظاهر بشه. همچنین میتونه توی فیچرهای خاصی مثل PAA هم نمایش داده بشه که خودشون هم بین نتایج ارگانیک بالا و پایین میرن.
از یه دید رتبهبندی، این نشون میده که اگه یه محتوا قبلاً برای featured snippet انتخاب شده، احتمال زیادی هست که برای استناد توی AI Overviews هم گزینه خوبی باشه.
هرچند هیچ تضمینی وجود نداره، اما بهبود رتبه ارگانیک محتوات احتمالاً شانس دیده شدنش توی فیچرهای تولیدشده با هوش مصنوعی رو هم بالا میبره.
ساختن اعتبار برند
اعتبار برند مستقیماً به دیدهشدن برند توی AI Overviews تبدیل میشه، چه از طریق منشن و چه از طریق استناد. هرچقدر بیشتر بتونی برندت رو به موجودیتها و موضوعات مرتبط وصل کنی، احتمال بیشتری هست که توی خلاصههای تولیدی برای جستوجوهای مرتبط دیده بشی.
روابط عمومی دیجیتال
یکی از سریعترین راهها برای ساختن این ارتباطها، تاکتیکهای استاندارد PR دیجیتاله. مثلاً انتشار پرسریلیز کنترل کامل محتوا رو دست خودت میده. پرسریلیزها نشون دادن که میتونن دیدهشدن توی فیچرهای SERP، از جمله AI Overviews رو بهبود بدن، بهخصوص توی نتایج لوکال.
در واقع، گرفتن منشن برند تقریباً هر جای وب که باشه، میتونه دیدهشدنت رو توی نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی بالا ببره. پرسریلیزها میتونن جرقه اولیه منشنهای برند روی سایتهای خبری و وبلاگها باشن. اما ارزش استراتژیهای دیگه PR رو هم نادیده نگیر، مثل:
- مشارکتهای استراتژیک که اجازه میده برندت کنار برندهای همکار منشن بشه
- رویدادها و وبینارهای صنعتی که میتونی توشون تخصص برندت رو با ارائهها، پنلها و کارگاهها نشون بدی
- پروژههای محلی و خیریه که تعهد برندت رو فراتر از دنیای کسبوکار نشون میده
این فعالیتها میتونن منشنهای برند تولید کنن، حتی بدون گرفتن هیچ بکلینکی.
لینکبیلدینگ
البته گرفتن بکلینک هنوز هم هدف خوبیه که باید دنبالش باشی. بکلینکهایی که آنکرتکست برندشده دارن، ممکنه بهطور خاص توی رتبهگیری AI Overviews کمک کنن. از استراتژیهای هدفمند لینکبیلدینگ استفاده کن، مثل ساختن لینکابل اسِت، گستپستینگ و بروکن لینک بیلدینگ.
میتونی از سایتهایی که بدون لینک از برندت اسم بردن هم بخوای که یه لینک اضافه کنن. گاهی هم توی روند طبیعی جستوجو، خودت به این موارد برمیخوری.
جستوجوی برندی
یه ارتباط دیگه هم بین حجم جستوجوی ماهانه برای عبارتهای برندی و منشن شدن توی هوش مصنوعی وجود داره. در واقع، گزارش شده که حجم جستوجوی برندی، سومین فاکتور مهم توی ارتباط با دیدهشدن برند توی AI Overviews محسوب میشه.
این تأثیر شاید فقط شامل برندهای شناختهشده بشه، چون توی مطالعهای که انجام شده، سایتهایی با دومین اسکور بالای ۴۰ و کیورد با حجم بالای ۸۰۰ بررسی شدن. با این حال، این ارتباط میتونه برای برندها و کیوردهای برندی که به این آستانهها میرسن، خیلی معنادار باشه.
افزایش آگاهی از برند میتونه حجم جستوجوی برندی رو هم بالا ببره. هرچقدر آدمهای بیشتری از برندت آگاه بشن، احتمال بیشتری هست که سایت و محصولاتت رو با کیوردهای برندی جستوجو کنن. همه تاکتیکهای PR که بالا گفتم میتونن به همین آگاهی کمک کنن.
در کل، هر کاری که بتونی انجام بدی تا مردم درباره برندت صحبت کنن، احتمالاً فرصتهای بیشتری برای دیدهشدن توی خلاصههای تولیدشده با هوش مصنوعی برات میسازه.
گرفتن اشاره و منشن توی منابع پراستناد
هر منشن مرتبطی که برندت توی AI Overviews بگیره خوبه. اما اگه توسط دامنههایی که بیشترین استناد رو دارن منشن بشی، تأثیر بیشتری روی دیدهشدن برندت توی AI Overviews میذاره.
طبق یه مطالعه از Surfer SEO، پنج دامنهای که بیشترین استناد رو توی Google AI Overviews دارن اینا هستن:
| دامنه | سهم استناد |
|---|---|
| youtube.com | ۲۳.۲۹٪ |
| wikipedia.org | ۱۸.۴۱٪ |
| google.com | ۱۶.۳۸٪ |
| reddit.com | ۹.۳۷٪ |
| linkedin.com | ۸.۸۰٪ |
احتمالاً منشن برند توی صفحاتی از این دامنهها، استناد برند توی AI Overviews رو هم افزایش میده.
اما داستان همینجا تموم نمیشه. هم مطالعه Surfer SEO و هم یه مطالعه قدیمیتر از Amsive نشون میدن که دامنههای پراستناد میتونن بین صنایع مختلف خیلی فرق کنن.
مثلاً توی صنعت سلامت، طبق دادههای Surfer SEO، پنج دامنه پراستناد توی AI Overviews اینا هستن:
| دامنه | سهم استناد |
|---|---|
| nih.gov | ۳۸.۸۹٪ |
| youtube.com | ۲۷.۹۱٪ |
| healthline.com | ۱۵.۰۶٪ |
| mayoclinic | ۱۴.۸۰٪ |
| clevelandclinic.org | ۱۳.۸۲٪ |
توی همین لیست، ویکیپدیا به رتبه هفتم افت میکنه، گوگل به رتبه بیستم میره پایین، و ردیت و لینکدین اصلاً توی بیست دامنه اول دیده نمیشن.
پس وقتی داری استراتژی منشن برند خودت رو میچینی، حتماً دامنههای پراستناد رو هم از دید کلی و هم از دید تخصصی صنعت خودت در نظر بگیر.
تمرکز روی تریگرهای AI Overview
اگه میخوای توی AI Overviews بیشتری دیده بشی، باید همون نوع کیوردهایی رو هدف بگیری که این فیچر رو فعال میکنن.
این یعنی باید کیوردهایی رو هدف بگیری که:
- طولشون بین سه تا پنج کلمه باشه و از ۳۰ کاراکتر بیشتر نشه
- حجم جستوجوی نسبتاً پایینی داشته باشن
- غیربرندی باشن
- نیت اطلاعاتی داشته باشن
- ارزش CPC پایینی داشته باشن
- سختی کیورد پایین تا متوسطی داشته باشن
بذار این موارد رو یکییکی باز کنیم.
طبق یه مطالعه از Semrush روی AI Overviews، ویژگیهای مشترکی که به ظاهر شدن خلاصههای تولیدشده کمک میکنن اینا هستن:
طول کیورد: کیوردهای طولانیتر و مشخصتر بیشتر شانس داشتن AI Overview رو دارن، طوری که طول بهینه چیزی حدود سه تا پنج کلمه و ۲۱ تا ۳۰ کاراکتره.
نیت جستوجو: توی روزهای اول عرضه AI Overviews، بیشتر از ۹۰ درصد کوئریهایی که خلاصه تولیدشده داشتن، نیت اطلاعاتی داشتن. اما تا سهماهه چهارم سال ۲۰۲۵، سهم کلی کوئریهای اطلاعاتی که نتیجه هوش مصنوعی داشتن، به حدود ۵۷.۱ درصد افت کرد، و AI Overview توی جستوجوهای تجاری و تراکنشی نسبت به قبل بیشتر دیده شد.
حجم کیورد: میانگین حجم جستوجویی که باعث فعال شدن AI Overview میشه، به حدود ۲۲۰۰ جستوجو در ماه افزایش پیدا کرده. با این حال، کیوردهای کمحجم همچنان خیلی بیشتر از کیوردهای پرحجم باعث گرفتن نتیجه تولیدشده میشن، بهطوری که حدود ۶۰ درصدشون ۱۰۰ جستوجو یا کمتر توی ماه دارن.
CPC: حدود ۷۲ درصد از کیوردهایی که AI Overview رو فعال میکنن، CPC ای برابر یا کمتر از ۰.۱۰ دلار دارن. این نشون میده کیوردهای غیرپولی خیلی بیشتر از کیوردهای باارزشتر، احتمال گرفتن خلاصه هوش مصنوعی رو دارن.
سختی کیورد: بیشتر کیوردهایی که AI Overview رو تریگر میکنن، توی بازه میانی امتیاز Keyword Difficulty سمراش، یعنی بین ۰ تا ۴۰ قرار دارن. کیوردهایی که سختی خیلی کم یا خیلی زیاد دارن، خیلی کمتر نتیجه تولیدشده میگیرن.
مهمه که بدونی اینها فقط میانگینهایی بر اساس ترندهای فعلی هستن. پس با اینکه اینها رایجترین راههای فعال شدن AI Overviews هستن، قطعاً ممکنه AI Overview خارج از این الگوها هم فعال بشه. همچنین، جزئیات این موضوع با گذشت زمان و با تغییر نحوه تریگر شدن AI Overviews توسط گوگل، تغییر میکنه.
یه نکته آخر هم اینکه، تاریخی AI Overviews برای کوئریهای حساس، از جمله موضوعات YMYL یعنی «پول یا زندگی شما»، سرکوب شده بودن. این وضعیت انگار داره تغییر میکنه. اما وقتی AI Overview توی این حوزهها ظاهر میشه، استنادها معمولاً از منابع خیلی معتبر و تخصصی مثل مؤسسات ملی سلامت یا نهادهای مالی بزرگ میان.
تولید محتوای قابلاعتماد
محتوای باکیفیت و کاربردی که برای انسانها نوشته شده، یه فاکتور مهم برای استناد شدن توی AI Overviews محسوب میشه، دقیقاً همونطوری که برای رتبهگیری توی نتایج سنتی و بقیه فیچرهای SERP هم اهمیت داره.
سئو همیشه یه تعادل بین نوشتن برای انسان و بهینهسازی برای ماشین بوده. با این نگاه، بذار چند راه رو باهات مرور کنم که کمکت میکنه محتوای قابلاعتماد و انسانمحور بسازی که احتمال بیشتری داره توی خلاصههای هوش مصنوعی استناد بشه.
محتوای منحصربهفرد و باارزش که اصول E-E-A-T رو رعایت میکنه
محتوای عالی همیشه از اصول E-E-A-T پیروی میکنه.
گوگل همیشه تشویق کرده که محتوایی تولید کنیم که نیازهای کاربر رو پوشش بده. E-E-A-T روش گوگل برای بیان اصول پشت این نوع محتواست.
برای یادآوری، اینم یه خلاصه سریع از معنای هر بخش:
تجربه: نشون دادن اینکه تو و برندت تجربه دستاول و پیشینهای توی موضوعاتی که دربارهشون حرف میزنین دارین.
تخصص: گواهی رسمی یا غیررسمی از مهارتها و دانشی که برای ارائه چیزی که ادعا میکنی، لازمه.
اعتبار: شناخته شدن عمومی از قابلاعتماد بودنت توسط متخصصهای صنعت، همکارها، مشتریها و رهبران فکری، از طریق منشن، لینک، مصاحبه و جایزه.
اعتماد: ترکیبی از سه عنصر بالا که اعتبار تو رو توی حوزههایی که تجربه، تخصص و اعتبار داری نشون میده.
خبر خوب اینه که میتونی همه این اصول رو توی یه قطعه محتوا نشون بدی.
مثلاً انتشار یه کیس استادی عمیق میتونه:
تجربهت رو با نشون دادن نحوه برخوردت با یه سناریوی خاص، برجسته کنه. تخصصت رو با توضیح متدولوژیهای فنیای که استفاده کردی، نشون بده. اعتبارت رو با گرفتن منشن، لینک و کامنت از دیگران درباره اون کیس استادی، بسازه. اعتمادسازی کنه چون یه چیز باارزش برای اتکای دیگران تولید کردی.
و اگه شانس بیاری، همون کیس استادی برای ماهها و حتی سالها توی AI Overviews دیده میشه.
محتوای جامع سایت که برای query fan-out بهینه شده
query fan-out یا انشعاب کوئری اشاره داره به اینکه گوگل چطور از چند جستوجوی مختلف برای کشیدن منابع از موضوعات نزدیک به هم، قبل از تولید یه AI Overview استفاده میکنه.
query fan-out دلیل اینه که چرا AI Overviews میتونن منابعی فراتر از اونایی که برای کیورد اصلی رتبه دارن رو هم شامل بشن. این فرآیند در واقع منابع و دادهها رو از جستوجوهای مرتبط دیگه هم میکشه بیرون تا یه پاسخ جامعتر بسازه.
منابعی که فقط یکی از زیرموضوعات این fan-out رو پوشش میدن، ممکنه شانس کمتری برای استناد شدن توی AI Overview داشته باشن. اما اگه محتوای تو هم موضوع اصلی و هم همه زیرموضوعات رو توی یه مقاله واحد پوشش بده، احتمال بیشتری هست که بهطور مداوم استناد بشی.
سخته که دقیقاً بدونی باید به چه سوالهایی جواب بدی. اما نگاه کردن به موضوعاتی که توی یه AI Overview برای یه جستوجوی خاص پوشش داده شده، میتونه یه سرنخ خوب باشه از اینکه جمینای چه چیزی رو برای یه جستوجوگر مهم میدونه.
تیم iPullRank هشت نوع زیرکوئری یا synthetic query رو شناسایی کرده که توی query fan-out استفاده میشن.
جدول زیر یه نمونه از اینکه گوگل چطور ممکنه برای هر نوع زیرکوئری تولید کنه رو نشون میده، برای کوئری اصلی «چطور کارتهای پوکمون رو گرید کنیم»:
| نوع زیرکوئری | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| کوئری معادل | کوئری با معنای مشابه اما عبارت متفاوت | «چطور کارتهای پوکمون رو گرید بگیریم» |
| کوئری پیگیری | یه سوال منطقی بعدی برای پرسیدن | «گرید گرفتن یه کارت پوکمون چقدر هزینه داره» |
| کوئری تعمیم | نسخه گستردهتر کوئری | «چطور کارتها گرید میگیرن» |
| کوئری تخصیص | نسخه خاصتر کوئری | «آیا کارتهای جامبو پوکمون هم گرید میگیرن» |
| کوئری استانداردسازی | یه شکل استاندارد از بیان کوئری | «گرید کردن کارتهای پوکمون» |
| کوئری ترجمه | ترجمه کوئری برای نتایج چندزبانه | «cómo calificar las cartas pokemon» به اسپانیایی |
| کوئری استلزام | سوالهای ضمنی یا پیگیری فراتر از سوال بعدی مستقیم | «گرید گرفتن کارتهای پوکمون چقدر طول میکشه» |
| کوئری شفافسازی | برای تأیید نیت کاربر ارائه میشه | «دنبال گرید کردن کارت پوکمون نزدیک خودت هستی؟» |
طراحی محتوات به شکلی که پاسخ هر کدوم از این انواع زیرکوئری رو داشته باشه، میتونه راه خوبی برای بهینهسازی محتوا و افزایش شانس استناد شدنش توی AI Overviews باشه.
تجربه کاربری عالی در صفحه
ارائه یه تجربه کاربری عالی، به همون اندازه تولید محتوای باارزش، برای دیدهشدن توی AI Overviews مهمه.
فرض کن محتوایی داری که واقعاً میتونه تمام آدمهای دنیا رو سالمتر، ثروتمندتر و خوشحالتر کنه. اما اگه سرعت لود پایین، پاپآپ زیاد و خطاهای رندرینگ داشته باشه، هیچکس اونقدر نمیمونه که بخونتش. و احتمالاً گوگل هم اون رو توی نتایج جستوجو، چه سنتی چه تولیدشده با هوش مصنوعی، نمیذاره.
برای بهبود تجربه صفحه، اول روی Core Web Vitals تمرکز کن:
Largest Contentful Paint یا LCP: مدت زمانی که طول میکشه تا محتوای اصلی صفحه لود بشه.
Interaction to Next Paint یا INP: زمان پاسخدهی صفحه در طول تعامل کاربر باهاش.
Cumulative Layout Shift یا CLS: میزان جابهجایی غیرمنتظره چیدمان صفحه در حین حضور کاربر روی اون.
یه نکته کاربردی: برای گرفتن Core Web Vitals چند صفحه از سایتهای خودت، از گزارش Core Web Vitals توی Search Console استفاده کن.
بعد از اینکه این معیارها رو سروسامون دادی، میتونی سراغ بقیه جنبههای تجربه کاربری خوب بری:
امنیت: مطمئن شو از HTTPS با یه گواهی SSL یا TLS معتبر استفاده میکنی.
موبایل: تجربه موبایل سایتت رو در اولویت بذار، چون بیشتر کاربرها الان از گوشی جستوجو و مرور میکنن.
کنترل تبلیغات: میتونی تبلیغ داشته باشی، اما مطمئن شو کل صفحه رو نمیگیره و حواس کاربر رو از محتوایی که براش زحمت کشیدی پرت نمیکنه.
اختلالات: اگه از پاپآپ، اینترستیشیال یا دیالوگ استفاده میکنی، مطمئن شو با گایدلاینهای گوگل همخوانی داره، مثلاً کل صفحه رو نمیپوشونه یا بدون نیاز به تعامل کاربر، محتوای اصلی رو مسدود نمیکنه.
وضوح: محتوای اصلی صفحه باید بهراحتی از محتوای دیگه، مثل محتوای تولیدشده توسط کاربر یا بلوکهای اسپانسری، قابلتشخیص باشه.
یادت باشه، همراه با محتوای عالی، تجربه عالی هم باید بیاد. اگه محتوات توی AI Overviews دیده نمیشه، یه تجربه کاربری ضعیف میتونه یکی از دلایل اصلیش باشه.
سن و تازگی محتوا
تازگی محتوا واقعاً روی اینکه محتوات توی AI Overviews ظاهر بشه یا نه، تأثیر داره.
بعضی مطالعات نشون دادن که محتوای قدیمی و جاافتاده هم میتونه عملکرد قوی داشته باشه. در همین حال، تحقیقات دیگهای گرایش واضحی به منابع تازهتر نشون میدن.
یه تحلیل نشون داده که حدود ۴۴ درصد از استنادهای AI Overview از محتوای منتشرشده در سال ۲۰۲۵ اومدن، حدود ۳۰ درصد از محتوای ۲۰۲۴ و حدود ۱۱ درصد از محتوای ۲۰۲۳؛ یعنی حدود ۸۵ درصد از استنادها از محتوای منتشرشده توی چند سال اخیر بودن. این با نگاه تاریخی گوگل به تازگی محتوا بهعنوان یه سیگنال ارتباط، کاملاً همخوانی داره.
بهروز نگهداشتن محتوا میتونه شانس استناد شدنت رو بالا ببره، بهخصوص برای موضوعاتی که دقت و تازگی توشون مهمه.
مشخص و دقیق بودن اطلاعات
گنجوندن حقایق دقیق، اعداد، درصدها و دادههای مشخص، احتمال استناد شدن محتوات توی جستوجوهای تولیدی رو افزایش میده.
این نتیجه مستقیم یه مقاله آکادمیک درباره Generative Engine Optimization یا GEO هست که محققانی از دانشگاه پرینستون و دانشگاه دهلی نوشتن.
بهطور مشخص، این محققان میگن که گنجوندن استناد، نقلقول از منابع مرتبط و آمار میتونه دیدهشدن منبع رو بهطور چشمگیری بالا ببره، با افزایشی بیش از ۴۰ درصد در کوئریهای مختلف.
این تکنیکها فایده بیشتری نسبت به تاکتیکهای دیگهای که تست کردن داشتن، مثل کیورد استافینگ و استفاده از عبارات منحصربهفرد.
برای شفافسازی، این محققان دقیقاً روی Google AI Overviews تحقیق نکردن. اونا از یه فریمورک به اسم G-Eval استفاده کردن، که یه روش ارزیابی برای GPT-4 یعنی یکی از موتورهای OpenAI پشت ChatGPTه.
با این حال، تستهای واقعی نشون میدن که گوگل هم اطلاعات و دادههای واضح و دقیق رو ترجیح میده. و داشتن این جزئیات مشخص، احتمالاً به کاربرها هم کمک میکنه محتوات رو بهتر بفهمن.
پس هر وقت شک داشتی، همیشه دقیق و مشخص باش.
ساختار و فرمت شفاف
ارائه یه ساختار واضح و فرمتبندی محتوا برای اسکن راحتتر، مدتهاست که یکی از اصول سئوی خوب محسوب میشه. احتمالاً این اصول به پیدا کردن راه محتوا به سمت AI Overviews هم کمک میکنن.
با این حال، هیچ مطالعه معناداری وجود نداره که تأثیر ساختار صفحه روی استناد شدن توی AI Overview رو نشون بده. گوگل هم هیچوقت نگفته که ساختارهای خاصی از صفحه، احتمال بیشتری برای رفتن محتوا به خلاصههای تولیدشده با هوش مصنوعی دارن.
با اینحال، یه ساختار صفحه واضح هم برای انسانها و هم برای خزندهها بهتره. و همین بهتنهایی هم ارزش تمرکز کردن رو داره.
یکی از باورهایی که توی دوران سئوی هوش مصنوعی رایج شده، ایده «chunking» یا تکهتکه کردن محتواست. این به معنای شکستن محتوا به تکههای کوچیک و راحت هضم برای موتورهای هوش مصنوعیه.
گوگل بارها تکرار کرده که نمیخواد تولیدکنندههای محتوا از chunking بهعنوان یه راه برای گیم کردن نتایج مدلهای زبانی استفاده کنن. حتی اگه chunking فعلاً به نظر جواب بده، بهتره روی ارزش بلندمدت برای کاربر تمرکز کنی، نه فرمت کردن محتوا صرفاً برای ناوبری و جذب توسط هوش مصنوعی.
با اینحال، chunking ریشهاش توی usability هست. تا وقتی که chunking رو برای انسانها انجام بدی نه ماشینها، محتوات باید مشکلی نداشته باشه.
نوشتن جملات بهصورت semantic triple یا سهتایی معنایی، یعنی فاعل-فعل-مفعول، هم ممکنه استنادهای بیشتری از هوش مصنوعی برات بیاره. مثلاً هاباسپات ادعا کرده که استفاده از semantic triple باعث افزایش خیرهکننده ۶۴۲ درصدی توی استنادهای هوش مصنوعی شده.
اما مهمه که موقع استفاده از این تکنیک، متنت طبیعی باقی بمونه. زبان انسانی تنوع و ریتم داره، و استفاده مکرر از semantic triple میتونه محتوات رو مصنوعی جلوه بده.
از طرفی هم مشخص نیست که این کار کاملاً ضروری باشه. تکنیکهای یادگیری ماشین مثل NLP توی توکنایز کردن و استخراج روابط معنایی از جملات پیچیده هم خیلی خوب عمل میکنن.
برای احتیاط بیشتر، از semantic triple برای برجسته کردن نکات اصلیت استفاده کن، اما نترس از ساختارهای پیچیدهتر برای توضیح ایدههای اضافی. بعضی از ایدهها واقعاً به ساختار پیچیدهتری نیاز دارن.
چکلیست عملی برای رتبه گرفتن در AI Overviews
اینم یه چکلیست سریع که راههای اصلی آماده کردن محتوات برای استناد توی نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی رو پوشش میده:
- رعایت اصول پایه سئو: هر چیزی که برای سئوی استاندارد کاربرد داره، برای GEO هم صادقه؛ از بازبینی عناصر کلیدی سئوی داخلی شروع کن.
- رتبهگیری خوب توی نتایج ارگانیک: اولویت رو بذار روی گرفتن جایگاههای بالا توی نتایج جستوجوی گوگل. هرچی محتوات رتبه بالاتری داشته باشه، احتمال بیشتری داره توی AI Overview گنجونده بشه.
- ساختن اعتبار برند: دنبال فرصتهایی برای افزایش منشن برند، بکلینک برندی و آگاهی کلی از برند باش که میتونه حجم جستوجو برای کوئریهای برندی رو بالا ببره.
- گرفتن اشاره توی منابع پراستناد: به سایتها و پلتفرمهایی که گوگل بیشتر برای کوئریهای مرتبط با صنعت و موضوعاتت استناد میکنه نگاه کن، بعد سعی کن توی همون دامنهها منشن بگیری تا شانس استناد شدن خودت رو بیشتر کنی.
- تمرکز روی تریگرهای AI Overview: دنبال کیوردهای اطلاعاتی، کمحجم، غیربرندی و حدوداً سه تا پنج کلمهای باش که CPC پایین و سختی کم تا متوسط دارن. از موضوعات حساس و کوئریهای YMYL دوری کن، مگر اینکه اون تمرکز اصلی کل سایتت باشه، که اونجا باید محتوات دقیقاً از اصول E-E-A-T پیروی کنه.
- تولید محتوای قابلاعتماد: صفحاتی جامع و کاربرمحور بساز که از گایدلاینهای E-E-A-T پیروی کنن، تجربه کاربری روون داشته باشن، تازه باشن ولی در عین حال زمانبر هم دووم بیارن، اطلاعات و حقایق دقیق ارائه بدن و ساختار شفافی داشته باشن.
این لیست شاید کوتاه به نظر برسه، اما هر آیتمش خودش چند تا نکته ریز داره که باید بهشون توجه کنی، و مطمئناً وقت میبره تا همهشون رو پیاده کنی.
اما وقتی ببینی استنادهات دارن توی AI Overviews ظاهر میشن، میفهمی که ارزشش رو داشته.
